ZAKON KAZNODZIEJSKI I RODZINA DOMINIKAŃSKA
415. Charyzmat Dominika, dar Boga dla Kościoła, jest jedyny i niepodzielny: łaska głoszenia, wyrastająca i czerpiąca z kontemplacji. Charyzmat ten, ze względu na wielką siłę oddziaływania, objawia się stopniowo z upływem czasu za pomocą wciąż nowych środków wyrazu i bogactw, stając się jednocześnie konkretną rzeczywistością historyczną. Dzięki różnym sposobom i stopniom życia apostolskiego wciąż wprawia w zachwyt kobiety i mężczyzn, młodzież i dorosłych, wierzących w Chrystusa i świadków Królestwa Bożego.
416. Nazwa „Zakon Kaznodziejski" oznacza osoby powołane przez Ducha Świętego, których sposób życia, zatwierdzony przez Kościół, wynika ze szczególnego charyzmatu danego św. Dominikowi. Nazwa „Rodzina Dominikańska" oznacza wzajemne zbliżenie w celu uzyskania jak największej jedności tych wszystkich, którzy są powołani przez tego samego Ducha do uczestniczenia na różne sposoby w tym charyzmacie. Na kolejnych etapach historii łączenie tych dwóch pojęć stanowi jednolity proces, przebiegający bez zakłóceń. W Rodzinie Dominikańskiej wszyscy czujemy się złączeni i zjednoczeni przez jedyną misję głoszenia „słowa Bożego, szerząc po całym świecie Imię naszego Pana, Jezusa Chrystusa" (KKZ l, I), jak powiedział Dominik.
417. Wraz z upływem czasu z pnia Zakonu rodzą się nowe Zgromadzenia, określające własny styl życia i misję, wzorując się na cechach charakterystycznych dla charyzmatu dominikańskiego i przyjmując odmienne reguły prawne, w zależności od epoki. Obecnie:
1. Bracia składają śluby posłuszeństwa Generałowi Zakonu „według ustaw Braci Kaznodziejów" [KKZ 17, II]; mniszki ślubują posłuszeństwo generałowi Zakonu [KKZ 143] i są złączone z braćmi w sensie duchowym. Ich związki prawne z Zakonem określone są w ich własnych, Konstytucjach [LCM]. Świeccy „przyłączają się do Zakonu" (Reguła Fraterni Świeckich św. Dominika. 2). Wstępując do Fraterni Świeckich św. Dominika składają swe przyrzeczenia generałowi Zakonu i postępują według uznanej przez Kościół „Reguły Fraterni Świeckich św. Dominika" (Reguła). Podobnie Dominikańskie Fraternie Kapłańskie starają się „kształtować swe życie i posługę kapłańską według ducha św. Dominika" [KKZ 149, II].
2. Siostry należące do różnych Zgromadzeń Dominikańskich, tak licznych w naszej Rodzinie, poprzez bogactwo charyzmatów własnych Zgromadzeń uczestniczą w misji i w charyzmacie Zakonu, choć nie mają bezpośrednich związków prawnych z generałem Zakonu. Ich Zgromadzenia, agregowane do Zakonu przez generała Zakonu, zachowują całkowitą suwerenność i mogą przedstawiać kapitule generalnej braci swoje prośby i sugestie dotyczące Rodziny Dominikańskiej [KPK 580; por. KKZ 415, III]. Agregowane do Zakonu Instytuty Świeckie przyjmują na siebie obowiązek głoszenia Ewangelii w świecie, zgodnie z duchem św. Dominika [KKZ 147].
3. Przyległe Stowarzyszenia wymienione w KKZ (152 i załącznik 4), nowe grupy mogące być uznane przez kapituły prowincji braci lub przez prowincjałów wraz z radami (Avila, 89), lub też przez przełożone generalne Zgromadzeń Sióstr (KPK 303; Bolonia, 173), członkowie różnych grup należących do Dominikańskiego Ruchu Młodzieżowego i wiele innych osób, które bez formalnej przynależności do jakiejkolwiek grupy na wiele sposobów uczestniczą i współpracują z misją Zakonu. Nasza Rodzina jest zawsze otwartym domem, nieustannie przyjmującym nowych członków, dlatego też kapituła w Bolonii stwierdzała, że Rodzina Dominikańska może być uważana za ruch otwarty na nowe formy życia i misji.
418. „Zakon Kaznodziejski" składa się z tych, którzy poprzez profesję (tzn. ci, którzy podążają drogą rad ewangelicznych, tj. mniszki i bracia) lub przyrzeczenia (tj. członkowie fraterni świeckich i kapłańskich, zobowiązujących się do prowadzenia ewangelicznego stylu życia, adekwatnego do ich sytuacji życiowej) składane na ręce generała włączają się do Zakonu (por. KPK 303 i 614; KKZ 142 i 149; LCM l, 2); Reguła, 2). Ich przyłączenie się do Zakonu wymaga zobowiązania się do prowadzenia szczególnego, dominikańskiego stylu życia, które jest uznane przez Kościół, i wzoruje się na życiu Dominika.
419. Zarówno siostry, jak i członkowie Instytutów Świeckich, Fraterni Świeckich i Kapłańskich, mniszki i bracia, mogą z różnych tytułów być uważani za członków Zakonu Kaznodziejskiego, w szerokim rozumieniu słowa „Zakon", obejmującym wszystkich, którzy zobowiązują się do prowadzenia szczególnego rodzaju życia, wzorowanego na życiu i misji św. Dominika i uznanego przez Kościół, każdy z nich zgodnie ze swymi warunkami i z suwerennością ustanowioną przez własne ustawy (por. Madonna dell'Arco, nr 225).
420. O ile nazwa „Zakon" oznacza konkretną organizację prawną, o tyle słowo „Rodzina" przywodzi na myśl doświadczenie wzajemnej przynależności, po której rozpoznajemy się i wspieramy niczym bracia i siostry, my wszyscy, którzy uznajemy św. Dominika za wspólnego Ojca. Pojęcie to, zawarte w Konstytucjach przez kapitułę generalną w 1968 roku (KKZ l, IX), obrazuje dawną rzeczywistość, która pragnie być przeżywana na nowo. Ujawnia braterską wspólnotę pomiędzy poszczególnymi gałęziami i uświadamia nam, że rzeczywistość ta pociąga za sobą głębokie wzajemne związki i konkretne postawy dopełniania się i współpracy, wzajemnego szacunku i poszanowania godności każdego, w zgodzie z odrębnością i szczególnym charakterem każdej grupy. Różnice te wynikają z charakteru naszej misji, wymagającej różnych, uzupełniających się posług (Quezon City, 65).
421. Generał Zakonu, jako stojący na czele Zakonu następca św. Dominika, zajmuje w Rodzinie Dominikańskiej zasadnicze miejsce jako „źródło i znak jedności". Jednakże „mimo, iż generał Zakonu odgrywa jednakową we wszystkich gałęziach rolę strażnika wierności duchowi św. Dominika, należy pamiętać, że jego związki z nimi opierają się na różnych zasadach" (Bolonia, 146).
Wezwania
422. Wzywamy braci i zachęcamy wszystkich pozostałych członków Rodziny Dominikańskiej do „zmiany sposobu myślenia", do której zachęcała kapituła generalna w Bolonii [1998 J (34, 3) w celu nawiązania jeszcze ściślejszych związków braterskich. Wzywamy braci również do tego, by ze szczególną troską i uwagą przyjmowali małżeństwa, rodziny i młodzież, zachęcając ich do czynnego udziału w liturgii, modlitwie i studium, a tym samym do współpracy w misji, dzięki której wzbogacamy się nawzajem z korzyścią dla wspólnej służby, jaką jest głoszenie Słowa Bożego.
423. Wzywamy wszystkich członków Rodziny Dominikańskiej do wspólnego przeżywania naszej misji Kaznodziejów w atmosferze braterstwa, dialogu i wolności. „Aby rzeczywiście stać się rodziną kaznodziejską - mówił generał Zakonu, br. Timothy Radcliffe - musimy uznać autorytet innych ludzi. Ja muszę uznać autorytet siostry, która przemawia z pozycji swojego doświadczenia jako kobiety, a także jako profesora i teologa. Muszę uznać autorytet świeckiego dominikanina, który o wielu rzeczach wie wiele więcej, aniżeli ja: być może o małżeństwie, o jakiejś dziedzinie nauki czy sztuki. Jeśli uznamy autorytet innych ludzi, będziemy rzeczywiście rodziną kaznodziejską. Razem możemy zdobyć autorytet, jakiego żaden z nas nie posiada w pojedynkę. Musimy odnaleźć nasz wspólny głos" (List br. Timothy Radcliffe'a. generała Zakonu. Błogosławić, wielbić i głosić. Misja Rodziny Dominikańskiej. Manila, 2000).